nhát đòn

Thằng bé rất nhát đòn, cứ nghe bố quát là đã khóc.

Định nghĩa

1. Tính từ:
   • Sợ bị đánh, sợ bị trừng phạt thân thể: Dùng để chỉ người có tâm lý sợ hãi, e ngại khi phải đối mặt với hình phạt bằng roi vọt hoặc các hình thức đánh đập khác.
   • Nhút nhát, thiếu dũng khí khi đối mặt với sự trừng phạt: Không chỉ sợ đau đớn thể xác mà còn thể hiện sự yếu đuối, thiếu can đảm trước uy quyền hoặc hình phạt.

Ví dụ sử dụng

• Tính từ:
  • Thằng bé rất nhát đòn, cứ nghe bố quát là đã khóc. (Cậu bé rất sợ bị đánh, chỉ cần nghe bố quát là đã khóc.)
  • Đừng có nhát đòn thế, sai thì phải chấp nhận sửa chữa và kỷ luật. (Đừng có sợ bị phạt thế, sai thì phải chấp nhận sửa chữa và kỷ luật.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "Tính nhát đòn": Chỉ đặc tính, bản chất sợ hãi hình phạt thân thể của một người.

  • Tính nhát đòn của nó khiến nó không dám phạm lỗi lần nào nữa. (Tính sợ bị đánh của nó khiến nó không dám phạm lỗi lần nào nữa.)

• Dùng với nghĩa bóng: Chỉ sự sợ hãi, né tránh một cách thiếu dũng cảm trước những khó khăn, thử thách hoặc lời phê bình nghiêm khắc.

  • Anh ta nhát đòn trước những lời góp ý thẳng thắn của đồng nghiệp. (Anh ta sợ hãi, né tránh trước những lời góp ý thẳng thắn của đồng nghiệp.)

Biến thể và từ gần giống

• Nhát gan (tính từ): Nhút nhát, thiếu can đảm một cách chung chung (không nhất thiết liên quan đến sợ bị đánh).
• Sợ vợ (thành ngữ/tính từ): Sợ vợ, một dạng sợ hãi cụ thể trong quan hệ vợ chồng.
• Hèn nhát (tính từ): Hèn yếu, nhút nhát, thiếu dũng khí (nghĩa rộng và nặng hơn).

Từ đồng nghĩa

• Sợ đòn: Trực tiếp chỉ nỗi sợ bị đánh.
• Yếu bóng vía: Yếu đuối, dễ sợ hãi.
• Nhái táng (phương ngữ, ít dùng): Chỉ người sợ hãi, run rẩy.

Các cụm từ liên quan

• Ăn đòn: Bị đánh, chịu trận đòn.
  • Nó hư quá, chắc chắn sẽ phải ăn đòn. (Nó hư quá, chắc chắn sẽ phải chịu đòn.)
• Chạy làng: Bỏ chạy, lẩn trốn (thường vì sợ hãi).
  • Thấy thầy giáo đến, mấy đứa nghịch ngợm chạy làng hết. (Thấy thầy giáo đến, mấy đứa nghịch ngợm bỏ chạy hết.)

Thành ngữ liên quan

• Cả vú lấp miệng em: Dùng quyền lực hoặc sức mạnh để bắt người khác im lặng, chịu đựng (có thể dẫn đến tâm lý "nhát đòn").
• Già néo đứt dây: Ép buộc quá mức sẽ dẫn đến phản ứng ngược (người bị ép có thể trở nên "nhát đòn" hoặc phản kháng).